သဲတပြင့္ ျဖစ္လိုပါလွ်င္

Forward Email က ရခဲ့တဲ့ PowerPoint Slide ေလးထဲကစာကို ျပန္ေဝမွ်သင့္တယ္ထင္လို႔ ဘာသာျပန္ၿပီး ေဝမွ်လိုက္ပါတယ္။ မူရင္းေရးသူကို ရွာၾကည့္လိုက္ေတာ့ ၾသစေတးလ်မွာ အေျခခ်ေနထိုင္ေနတဲ့ ဖိလစ္ပီႏိုလူမ်ိဳး Dr. Arsenio Martin (An Igorot Journey) လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီစာကို သူ႔အမိေျမ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ေရးခဲ့တာပါ။ အဂၤလိပ္လိုေရးထားတဲ့ မူရင္း “Why our country is poor?” ကို ဒီမွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္ရွင္။

ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ

ခ်မ္းသာတဲ့ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္က တိုင္းျပည္ရဲ႕သက္တမ္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကို သက္ေသျပရရင္ အိႏၵိယနဲ႔ အီဂ်စ္ တို႔လို ႏိုင္ငံေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္း၂၀၀၀ ေက်ာ္သက္တမ္းရွိၿပီး အခုတိုင္ ဆင္းရဲေနရွာဆဲျဖစ္ေပမယ့္ ကေနဒါ၊ ၾသစေၾတးလ် နဲ႔ နယူးဇီလန္ တို႔လို ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၅၀ ေလာက္တုန္းက အရိပ္အေယာင္ေတာင္ မရွိခဲ့ဘဲ အခုခ်ိန္မွာ အင္မတန္ တိုးတက္ခ်မ္းသာေနတယ္ဆိုတာ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။

ခ်မ္းသာတဲ့ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္က တိုင္းျပည္ရဲ႕ သဘာဝသယံဇာတ အေပၚမွာလည္း မူတည္မႈ မရွိပါဘူး။ ေျမပိုင္နက္ရဲ႕ ၈၀% ကေတာင္ေတြသာ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရး ေတြအတြက္ ေျမေနရာ နည္းနည္းေလးပဲရွိတဲ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာ ဒုတိယ စီးပြားေရးအေကာင္းဆံုးေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္ေနပါတယ္။ ကမာၻတဝွမ္းက ကုန္ၾကမ္းေတြကို တင္သြင္းၿပီး ကမာၻတဝမ္းကို ကုန္ေခ်ာေတြ ျပန္တင္ပို႔ေနတဲ့ ဂ်ပန္ဟာ ေရေပၚမွာ ေပါေလာေပၚေနတဲ့ ဧရာမစက္ရံုႀကီးနဲ႔ေတာင္ တူေနပါေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဥပမာကေတာ့ ကိုကိုးပင္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း မရွိေပမယ့္ ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုး ေခ်ာကလက္ေတြ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံပါ။ သူတို႔ရဲ႕ ေျမပိုင္နက္ က်ဥ္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရး လုပ္ပါတယ္။ ဒါတင္မကဘဲ ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးေသာ ႏို႔နဲ႔ႏို႔ထြက္ပစၥည္းလည္း ထုတ္လုပ္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေသးေသးေလး ျဖစ္တဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ဟာ လံုျခံဳမႈရွိျခင္း၊ စည္းစနစ္က်ျခင္း၊ အားထုတ္လုပ္ကိုင္တတ္ျခင္း ပံုရိပ္ေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မႈေၾကာင့္ ကမာၻမွာ အခိုင္မာဆံုးနဲ႔ စိတ္အခ်ရဆံုး အာမခံေသတၱာႀကီးသဖြယ္ (သူ႔ရဲ႕ နာမည္ရ ဘဏ္ေတြကို ဆိုလိုဟန္ရွိပါတယ္) ျဖစ္ေနတာပါပဲ။

ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြက စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ အရာရွိမ်ားဟာ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံမ်ားက သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္တူသူမ်ားနဲ႔ ကူးလူးဆက္သြယ္မႈလုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြး ကြာျခားမႈ သိပ္မရွိၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီလိုပဲ လူမ်ိဳးေတြ၊ အသားအေရာင္ေတြဟာလည္း အေရးမႀကီးပါဘူး။ မိခင္ႏိုင္ငံမွာတုန္းက “လူပ်င္းေတြ” (ပ်င္းတဲ့လူမ်ိဳး) ရယ္လို႔ တံဆိပ္ကပ္ သတ္မွတ္ခံထားရတဲ့လူေတြဟာ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ အင္မတန္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တဲ့သူေတြ ျဖစ္လာၾကတာ ေတြ႕ရလို႔ပါ။

ဒါဆို ကြာျခားခ်က္က ဘာမ်ားပါလဲ?

ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ႏွစ္ကာလေတြ တေလွ်ာက္မွာ ေဘာင္တစ္ခုလို ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ ဓေလ့ထံုးစံ နဲ႔ ပညာသင္ၾကားပံု ေတြကေန ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားပါပဲ။

ခ်မ္းသာတိုးတက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံကလူေတြရဲ႕ အျပဳအမူေတြကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ လူအမ်ားစုဟာ ေအာက္ပါ ကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လုိက္နာၾကတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

:: လူ႔က်င့္ဝတ္နီတိ (အေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရားအေနနဲ႔ လိုက္နာပါတယ္)
:: သိကၡာတည္ၾကည္ျခင္း
:: တာဝန္သိတတ္/ယူတတ္ျခင္း
:: တရားဥပေဒနဲ႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအေပၚ ေလးစားျခင္း
:: အျခားေသာ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေလးစားျခင္း
:: အလုပ္ကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္း
:: ေငြေၾကးစုေဆာင္း ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံဖို႔ အားထုတ္ျခင္း
:: အားသြန္ခြန္စိုက္ ႀကိဳးစားလိုစိတ္ရွိျခင္း
:: အခ်ိန္တိက်ျခင္း

ဆင္းရဲေနဆဲႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အထက္က ကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လူနည္းစုကသာ ေန႔စဥ္ဘဝမွာ လိုက္နာၾကတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ဆင္းရဲတာဟာ သဘာဝသယံဇာတ မရွိလို႔လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္က စိတ္ေနသေဘာထားေၾကာင့္ပါ။ အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လိုက္နာလိုစိတ္၊ (မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို) သင္ေပးလိုစိတ္ မရွိလုိ႔ပါ။

ေရႊျပည္သူ (ဘာသာျပန္ပါသည္)

အေပၚကစာကို ဖတ္အၿပီးမွာ ေန႔လည္က အစ္မတစ္ေယာက္နဲ႔ စကားလက္ဆံုက်ခဲ့တာကုိ သတိရမိပါတယ္။ သူနဲ႔ေျပာျဖစ္တာကို အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းျပည္အက်ိဳး သယ္ပိုးဖို႔ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အေကာင္းဆံုးလူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းဆိုတဲ့ သဲတပြင့္ကေန စရမယ္ ဆိုတာေလး ေတြးမိသြားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကၽြန္မက ေပၚလီယာနာ လက္သစ္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္အရာမဆို အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္ခက္တယ္ဆိုတာကိုလည္း နားလည္မိပါရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာမဆို လူတိုင္းလူတိုင္း အေပၚက အေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရားေလးေတြ တတ္ႏိုင္သမွ် ပ်ိဳးေထာင္သြားၾကမယ္၊ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြဆီ လက္ဆင့္ကမ္းေပးၾကမယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းတဲ့ အနာဂတ္က မလြဲမေသြ ေရာက္လာမယ္လို႔ေတာ့ ယံုၾကည္ေနမိတာပါပဲ... အားလံုး (အနည္းဆံုးေတာ့) ေတာက္ပၾကည္စင္တဲ့ သဲပြင့္ေလးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ၾကပါေစရွင္...