Saturday, March 29, 2008

စိတ္ဖိစီးမႈေတြအတြက္

တေန႔မွာ ဆရာက “စိတ္ဖိစီးမႈကို ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ပံု” အေၾကာင္း ရွင္းျပရင္းနဲ႔ (လုပ္ငန္းခြင္ ၀င္ေနၿပီျဖစ္တဲ့) ေက်ာင္းသားေတြကို ေရထည့္ထားတဲ့ ဖန္ခြက္တစ္ခြက္ ေျမွာက္ျပၿပီး ေမးလိုက္ ပါတယ္။ “ဒီခြက္ ဘယ္ေလာက္ ေလးမယ္လို႔ ထင္ၾကလဲ?”

ေက်ာင္းသားေတြက ၂၀ ဂရမ္ ကေန ၅၀၀ ဂရမ္အထိ အေျဖအမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးၾကပါတယ္။ အဲဒီအခါ ဆရာက “တကယ့္ အေလးခ်ိန္က အေရးမႀကီးပါဘူးကြာ။ မင္းတို႔ ခြက္ကို ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကိုင္ထားလဲ ဆိုတာေပၚပဲ မူတည္တယ္။ ဆရာ ဒီခြက္ကို တစ္မိနစ္ ကိုင္ထားရင္ ဘာျပႆနာမွ မရွိဘူး။ တစ္နာရီ ကိုင္ထားရင္ေတာ့ လက္ေမာင္းနည္းနည္း နာလာလိမ့္မယ္။ အဲ... တစ္ေနကုန္ကိုင္ထားမိရင္ေတာ့ လူနာတင္ယာဥ္ေတာင္ ေခၚရလိမ့္မယ္။ ကိုင္ထားတဲ့ အခ်ိန္တိုင္းမွာ ခြက္ရဲ႕အေလးခ်ိန္က ဒီအေလးခ်ိန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ၾကာၾကာ ကိုင္ထားေလ ပိုေလးလာေလပဲ...”

ဆရာက ဆက္ေျပာပါတယ္... “စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္တာလည္း ဒီလိုမ်ိဳးပါပဲ။ (စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္ေစတဲ့) ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးေတြကို တခ်ိန္လံုးသယ္ပိုးထားရင္ (စိတ္ထဲမွာ ထည့္ထားရင္) အဲဒါေတြက အေႏွးနဲ႔အျမန္ပဲ ပိုပိုေလးလာၿပီး ဆရာတို႔ေတြ တျခားဘာကိုမွ ဆက္လုပ္ႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒါေတြကို ဒီေရခြက္လိုပဲ ေအာက္ကိုခ်ၿပီး ေနာက္တစ္ေခါက္ ျပန္ေကာက္မကိုင္ခင္မွာ ခဏအနားယူရမယ္။ အနားယူၿပီး ျပန္လန္းဆန္းလာၿပီဆိုမွ အဲဒီ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးကို ျပန္ယူၿပီး လုပ္စရာရွိတာ ဆက္လုပ္ၾကရမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီညအိမ္ကို မျပန္ခင္ အလုပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကိုယ့္ကိုဖိစီးေနတဲ့ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးေတြကို ခ်ထားခဲ့ပါ။ အိမ္ကို သယ္မသြားပါနဲ႔။ မနက္ျဖန္မွ အဲဒါေတြကို ျပန္ယူလို႔ရတာပဲ။ အခုခ်ိန္ ကိုယ့္ကိုဖိစီးေနတဲ့ ဘယ္လို၀န္ထုပ္၀န္ပိုးပဲ ရွိသည္ျဖစ္ေစ အဲဒါေတြကို ခဏေလာက္ေတာ့ ခ်ထား(ေမ့ထား)လိုက္ပါ။ ၿပီးရင္ အနားယူပါ။ အနားယူၿပီးမွ ျပန္ယူလိုက္ပါ။ ဘ၀ဆိုတာ တိုတိုေလးပဲ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနၾကပါ။”

လူတိုင္းလူတိုင္း အသက္အရြယ္အလိုက္ တိုးတက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္မွာ “စိတ္ဖိစီးမႈ”ဆိုတာ မလြဲမေသြ ၾကံဳရမယ့္ အရာတစ္ခုပါ။ ဥပမာ - ေက်ာင္းသားကလည္း စာေမးပြဲေအာင္ဖို႔ အမွတ္ေကာင္းဖို႔ စာေမးပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်ိန္မွာ စိတ္ဖိစီးမႈ ရွိမွာျဖစ္သလို၊ အလုပ္ခြင္၀င္ေနတဲ့သူကလည္း အလုပ္မွာ ရာထူးတက္ဖို႔ လစာတိုးဖို႔ ဗဟုသုတ အေတြ႔အၾကံဳ ပိုၿပီးႀကြယ္၀ဖို႔ ႀကိဳးစားရာမွာလည္း စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ရွိမွာပါပဲ။ အရြယ္တိုင္း၊ ႀကိဳးစားေနတဲ့သူတိုင္း အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြမ်ား ရွိေနရင္ ခဏေလာက္အနားယူဖို႔ သတိေပးခ်င္လို႔ ဒီေနရာက ဇာတ္လမ္းေလးကို ဘာသာျပန္ၿပီး မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္။

တဆက္ထဲ ေနာက္ထပ္ MyLifetime Website ကဖတ္မိတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕က်န္းမာေရး ဆက္စပ္ေနပံုေလးကိုလည္း ေျပာခ်င္ပါေသးတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ဆိုေပမယ့္လည္း အမ်ိဳးသားေတြ ဖတ္မိရင္လည္း ကိုယ့္အေမ၊ ကိုယ့္အစ္မေတြႏွမေတြ နဲ႔ ကိုယ့္ဇနီးကို လက္ဆင့္ကမ္းႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

Website မွာေရးထားတာက Epidemiology ဂ်ာနယ္ ရဲ႕ သုေတသနျပဳလုပ္မႈအသစ္ တစ္ခုအရ အလုပ္မွာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တျခားအမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခပိုျမင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးကို လုပ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တျခားသက္ေတာင့္သက္သာရွိတဲ့ အလုပ္အကိုင္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြထက္ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၃၀% ေတာင္ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အံၾသစရာ အခ်က္တစ္ခ်က္ကေတာ့ အခ်ိန္ပိုင္း အလုပ္လုပ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ သူတို႔မွာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ရွိေနသည့္တိုင္ အခ်ိန္ျပည့္ စိတ္ဖိစီးမႈရွိတဲ့ အလုပ္ကိုလုပ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြလို ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခ မရွိပါဘူးတဲ့။

ေလ့လာစံုစမ္းသူေတြကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈဟာ ဘာလို႔ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသလဲဆိုတာ မသိေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔မွာ သီအိုရီ(၂)ခုေတာ့ ရွိပါတယ္။ တစ္ခုက စိတ္ဖိစီးမႈဟာ ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈကို ျမင့္မားေစတယ္လို႔ သံသယရွိတဲ့ Estrogen (အမ်ိဳးသမီး ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳး) ပမာဏကို ျမင့္မားေစတာျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ေနာက္ျဖစ္ႏိုင္ေခ် တစ္ခုကေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္ေအာင္ မေနျဖစ္တာမ်ိဳးေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္တဲ့။ စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္မိတာေတြ၊ အရက္ေသာက္မိတာေတြ၊ ကုိယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း မလုပ္တာေတြဟာ ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ပိုျမင့္မားေစပါတယ္တဲ့။

အမွန္ေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈတာရွည္လာရင္ အမ်ိဳးသားေတြ အတြက္ေရာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ပါ တနည္းနည္းနဲ႔ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္လာႏိုင္ပါတယ္။ က်န္းမာေရး မထိခိုက္ေသးသည့္တိုင္ေအာင္ စိတ္ဖိစီးမႈအျမဲရွိေနရင္ စိတ္လြတ္လပ္ ေပါ့ပါးစြာနဲ႔ ဘ၀ကို ျဖတ္သန္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အားလံုးကို စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္လာတိုင္း ခဏအနားယူၿပီး ကိုယ့္က်န္းမာေရးကိုလည္း မထိခိုက္ေအာင္ ဂရုစိုက္ၾကပါလို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္မလည္း အဲဒီလို ေနႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနဆဲပါ... း)

5 comments:

  1. သူငယ္ခ်င္းေရ..ဒီေဆာင္းပါးေလးအတြက္ေက်း
    ဇူးတင္တယ္ကြာ။ေမ့ ေမေမမွာရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္သြားရတာ..စိတ္ဖိစီးမွဳနဲ.အမ်ားၾကီးဆိုင္လိမ့္မယ္
    လို.၊အခုေသခ်ာေတြးမိတယ္ဟာ။သူငယ္ခ်င္း
    တိုက္တြန္းသလိုၾကိဳးစားနားေပမဲ့..စိတ္ေတြက
    ေတာ့ေတာင္ပံတစ္စံုနဲ.ပ်ံ၀ဲေနတာပါပဲ။ကင္ဆာ
    ကိုသိပ္မုန္းတယ္။။။။

    ReplyDelete
  2. ေမေရ... သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ေမေမအတြက္ တကယ္စိတ္မေကာင္းပါဘူး။ သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ခံစားခ်က္ကိုလည္း နားလည္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ကိုေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈက အႏုိင္မယူေစနဲ႔ေပါ့ေနာ္။ က်န္းမာေရးလည္း ဂရုစိုက္ပါသူငယ္ခ်င္း။ ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ...

    ReplyDelete
  3. စိတ္ဖိစီးမႈ ခဏခဏ ျဖစ္တတ္တယ္ဗ် ဒီပို ့စ္ေလးက က်ေနာ့္ အတြက္မ်ားလားလို ့ ဟားဟား အရမ္းၾကိဳက္တယ္ ဟုတ္တယ္ အျပင္က စိတ္ဖိစီးမႈကို အျပင္မွာပဲ ထားခဲ့မယ္ အျမဲစိတ္ထဲသြင္းထားရင္ ေလးလြန္းလို ့ၾကာရင္ ရူးသြားနိုင္တယ္။ ေက်းဇူး အစ္မ

    ReplyDelete
  4. ေမာင္ေလး ေမာင္မ်ိဳးေရ ပို႔စ္ကို ႀကိဳက္တယ္ဆိုလို႔ ေက်းဇူးတင္ ၀မ္းသာပါတယ္။ ဟုတ္တယ္ စိတ္ဖိစီးမႈ၀င္လာရင္ နားတဲ့အခ်ိန္မွာ စိတ္ထဲကခဏေလာက္ေတာ့ ထုတ္ထားလိုက္ေပါ့ ေမာင္ေလး။ အစ္မလည္း စိတ္ဖိစီးမႈဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ႀကိဳးစားေနတုန္းပါပဲ။

    ReplyDelete
  5. ကၽြန္ေတာ္ေဆးေဆာင္းပါးတစ္ခုဖတ္ရတယ္။ ျပန္ရွာ ေနပါတယ္။ မိန္းကေလးေတြ ရင္သားကင္ဆာ ျဖစ္ႏုိင္ သလို အမ်ိဳးသားေတြလည္းပဲ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္နဲ႔ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ႏုိင္တယ္လုိ႔ ေရးထားပါတယ္။ ျဖစ္မယ္ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္မ်ား ျဖစ္ေနမလားပဲ၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာေရွ႕မွာထုိင္ၿပီး လိပ္လို ေႏွးေကြးလြန္းတဲ့ ကြန္နက္ရွင္ကုိ ထုိင္ေစာင့္ေနရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ လိပ္လုိမေႏွးရင္လည္း ျပတ္ေတာင္းျပတ္ေတာင္းနဲ႔ ဆီပံုးမွာ ပုိ႔စ္စတင္းမရ၊ ကြန္မင့္ဖုိ႔ဆုိ ေ၀းေရာ။ အဲဒီလုိ လုပ္ခ်င္တာလုပ္လုိ႔မရ တဲ့ စိတ္တုိင္းမက်မႈ ေတြမ်ား လာေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈက ပုိမ်ားလာတယ္။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္း ရင္သားကင္ဆာမ်ား ျဖစ္လာမလားလုိ႔ စုိးထိတ္ေနမိ ပါတယ္။ ကင္ဆာ မျဖစ္ေသးေတာင္ ႏွလံုးေရာဂါေတာ့ ရေနေလာက္ၿပီ အစ္မေရ။ အဲဒီေဆာင္းပါး ရွာေတြ႕ရင္ ေျပာပါမယ္။

    ReplyDelete

စကားလံုးတိုင္းအတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္ း)